1. بررسی تقابل مفهومی در مثنوی مولوی (با تکیه بر حواس ظاهری و باطنی) بر ‌اساس نظریّة انسان‌شناسی کلود لوی ‌استروس

ربابه عباسی صاحبی؛ حسین منصوریان سرخگریه؛ رضا فرصتی جویباری

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 1-22

چکیده
  چکیده نظریة ساختار دو قطبی و تقابلی، از نظریّة ساخت­گرایی متأثر شد و برجسته‌ترین نظریّه‌پرداز این حوزه، کلودلوی استروس است که به تحلیل زوایا و ابعاد وجودی انسان در مواجهه با جهان اطراف می‌پردازد. وی معتقد است که ساختار ذهن انسان برای درک پدیده­ها، هر پیوستاری را در قطب­های متقابل دوگانه­ای قرار می­دهد و این کنش ذهنی فراگیر ...  بیشتر

2. بررسی و تحلیل محتوایی طنز در روضة خلد مجد خوافی

مینا تیموری خسروشاهی؛ جلیل امیرپور داریانی؛ ناصر ناصری

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 23-42

چکیده
  چکیده طنز و طنزپردازی، یکی از شیوه­های هنری و اثرگذار و از فروع ادبیّات انتقادی اجتماعی است که در جهت اعتراض به ناهنجاری­های جامعه، با انواع روش­های بیانی و برای مقاصد مختلف به کار گرفته می‌شود. روضة خلد یک اثر تقلیدی از گلستان سعدی است که آموزه­های تعلیمی و معرفتی خود را گاهی از طریق طنز، به مخاطب انتقال داده است. این مقاله ...  بیشتر

3. بررسی نشانه‏ شناسی اختلالات دوقطبی (مانیک- دپرسیو) در اشعار فروغ فرّخزاد

آرش مشفقی

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 43-66

چکیده
  چکیدهبا نگاهی ژرف‏کاوانه به آثار ادبی شاعران و نویسندگان ادبی می‏توان به رشد و تکاپو و ارتباط  ادبیّات و روانشناسی پی برد. چرا  که، هر اثری که خلق می‏شود خارج از دنیای روانشناسی نمی‏باشد. زیرا حالات درون روانی خالق اثر بر اثر خلق شده، سایه افکنده و در واقع اثر ادبی بیانگر پویش‏های درون روانی ناهشیار و هشیار نویسنده است. ...  بیشتر

4. جایگاه تمثیل روایی در دیوان سیّد بهاءالدّین مستوفی الممالک

شیوا ده بزرگی؛ علی محمد مؤذنی؛ ثوراله نوروزی

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 67-80

چکیده
  چکیده دیوان سیّد بهاءالدّین از رویکردهای گوناگون قابل بررسی است. یکی از مفاهیم و موضوعات مهمّ و پرکاربرد آن، تمثیل و علی‌الخصوص تمثیل روایی (گسترده) است. وی برای بیان افکار و اندیشه‌های خویش در حوزه‌های دینی، اخلاقی و اجتماعی از حکایات تمثیلی بهره برده است و آن به دلیل اثرگذاری بهتر و بیشتر در ذهن مخاطب بوده، زیرا در پاره‌ای از مباحث ...  بیشتر

5. «سه‌گانی‌ها» قالبی نو‌ظهور در کوته‌سرایی‌ها

محمود حکم آبادی؛ راضیه نسبی

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 81-103

چکیده
  چکیده «سه‌گانی» یکی از قالب‌های نوظهورِ شعر فارسی در چند سالۀ اخیر است که از سه قسمت/ لَخت تشکیل شده و در لَخت پایانی، ضربۀ نهایی را بر ذهن خواننده وارد ‌می‌کند. پایبندی به وزن عروضی یا عدم رعایت آن، باعث ایجاد سه شکلِ «کلاسیک»، «نیمایی» و «سپید» در سه‌گانی‌ها شده ‌است. گرچه وضعِ اصطلاحِ سه‌گانی، نو و ابتکاری ...  بیشتر

6. رابطه دنیا و عقبی از منظر مولوی (بر اساس مثنوی)

احمد منیری

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 105-126

چکیده
  چکیده یکی از پر دامنه‌ترین و بحث انگیزترین مباحثی که از دیرباز در میان جوامع بشری مطرح بوده این است که آیا جهان محدود در دنیاست، یا در پس این عالم، عالم دیگری نیز وجود دارد، و اگر چنین عالمی وجود دارد رابطه این دو با هم چگونه است؟ گروهی باورمند به وجود جهانی در پس این عالم‌اند و به‌ تبع آن، میان این دو رابطه‎ای قائل‎اند، و جمعی ...  بیشتر

7. مفهوم شادی و مترادفات آن از دیدگاه خیّام، خاقانی و سلمان ساوجی

مسعود پرتوی نژاد فومنی؛ محمدرضا شادمنامن؛ علیرضا نیکوئی

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 127-144

چکیده
  چکیده شادی، یعنی احساس آرامش درونی که باعث درک لذّت روان انسان می‌گردد و جلوه آن در جسم انسان به صورت گشاده‌رویی و خنده متجلّی می‌گردد. امروزه معیارهای گوناگونی برای به وجود آوردن شادی و شادمانی و کاهش نسبی اندوه و ناراحتی معرّفی می‌شود که برخی از آن‌ها تأثیرگذاری اندکی بر نشاط و شادمانی دارند یا اثرات آن‌ها بر خوشی و سرور کوتاه ...  بیشتر

8. نقد نگرش پراگماتیسمی به ادب تعلیمی در تقابل اخلاق و سیاست (با تکیه بر کلیله و دمنه)

رسول کاظم زاده

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 145-168

چکیده
  چکیده کلیله و دمنه در قیاس با سایر متون هم دستِ خود از جایگاه ویژه­ای در مباحث نقد روز برخوردار است و به سبب اصول تعلیمی مطرح شده با قالب قصه­های متنوع و دیالوگ­های موجود در اثنای قصه­ها نظر منتقدان را به خود جلب کرده­است. پراگماتیسم دیدگاهی است که نتایج عملی عقاید را به عنوان معیار تعیین ارزش و صدق آنها به کار می­برد. این ...  بیشتر

9. نگرشی بر مرآت‌السّالکین اثر میربابا پسر میردرویش نقشبندیّه

محمدتقی مقتصودی؛ احمدرضا یلمه‌ها؛ محمد حکیم آذر

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 169-190

چکیده
  چکیده نسخه مرآت‌السالکین میربابا پسر میردرویش نقشبندی یکی از آثار مکتوب قرن دوازدهم هجری قمری است. که چندان شناخته شده نیست و نگارنده قصد دارد ضمن معرّفی این اثر برخی از ویژگی آن را در قالب این مقاله مورد تحلیل و بررسی قرار دهد. با توجّه به متن این اثر این کتاب در موضوع ادبیّات عرفانی وتصوّف نقشبندیّه است و در سال (1118) هجری قمری به رشتة ...  بیشتر

10. مقایسه مفهوم عشق در غزلیّات عطّار، مولوی، سعدی و حافظ

علی اکبر بزی؛ احمدرضا کیخای فرزانه؛ بهروز رومیانی

دوره 18، شماره 54 ، اسفند 1400، صفحه 191-216

چکیده
  چکیده عشق پدیده‌ای است که تمام احساسات و جریانات درونی عاشق را متحوّل و شخصیّت جدیدی از وی می‌سازد؛ هدایت او را بر عهده می‌گیرد و به تناسب هر فرد جلوه‌های گوناگونی به خود می‌گیرد. عطّار، مولانا، سعدی و حافظ بهترین شاعرانی هستند که در اوصاف عشق سخن گفته‌اند. اینان در اشعار خود از تعبیرات خاصّی بهره برده‌اند که نشان از ذوق عاشقانه ...  بیشتر

1. منظومة «شهنامه» اثر حماسی تازه‎ یافته از سدۀ دوازدهم هجری

حمیدرضا دهقانی پور؛ احمدرضا یلمه‌ها

دوره 15، شماره 39 ، خرداد 1397، ، صفحه 227-246

چکیده
  چکیدهتصحیح متونی که به‌ صورت دست­ نویس باقی‌مانده است، از مهمّ­ترین پژوهش­­های ادبی است. یکی از آن‌ متون «مثنوی شهنامه» از شاعری گمنام متخلّص به «شرر» است که 8156 بیت دارد. از این شاعر در هیچ تذکره­ای نامی برده نشده است و از تاریخ تولّد و وفات او اطلاعی در دست نیست. فقط از روی چند غزل که در همین مثنوی وجود دارد، ...  بیشتر

2. غم غربت در دفتر اوّل و دوم مثنوی معنوی

مریم جلالی کندلجی؛ پروین دخت مشهور؛ اکبر شعبانی

دوره 15، شماره 39 ، خرداد 1397، ، صفحه 177-198

چکیده
  چکیده در این پژوهش به بررسی غم غربت در دفتر اوّل و دوم مثنوی معنوی مولانا جلال‌الدّین بلخی پرداخته می‌شود. غم غربت به عنوان یک حالت غریزی و طبیعی و روانی، زمانی ایجاد می‌شود که انسان مالکیّت خود را در مورد بعضی چیزها از دست بدهد و فقدان آن­ها موجب درد و حسرت شدید در روان آدمی بشود. از میان شاعران عارف، مولانا جلال‌الدّین بلخی، این ...  بیشتر

3. مؤلّفه‌های پسااستعماری در اشعار محمّدتقی بهار

سیده گوهر نوربخش؛ عبدالحسین فرزاد

دوره 16، شماره 46 ، اسفند 1398، ، صفحه 211-230

چکیده
  چکیده         حضور گستردۀ استعمار و تسلّط آن بر بیش از نیمی از مردم دنیا و سرزمین­هایشان شاید بهترین دلیل و انگیزه برای شکل­گیری مطالعات پسا­استعماری بود. این نظریّه، توسّط ادوارد سعید و کتاب شرق‌شناسی او شکل گرفت. در اشعار دورۀ معاصر ایران، مؤلّفه­های متعدّد پسااستعماری و واکنش در برابر ایدئولوژی استعماری ...  بیشتر

4. بررسی نماد موجودات افسانه‌ای و اساطیری در دیوان شوکت بخارایی

محمد بهرامی اصل؛ ایوب کوشان؛ حمیدرضا فرضی

دوره 17، شماره 50 ، اسفند 1399، ، صفحه 71-92

چکیده
  چکیده         نماد در قلمرو ادب فارسی، مخصوصاً شعر از قدمتی چندین صد ساله برخوردار است و معادل واژة سمبل گرفته شده است. یکی از شاخص‌ترین تجلیّات نماد در شعر فارسی در وجود موجودات افسانه‌ای و اساطیری نمود پیدا کرده است که نگاهی سمبلیک و نشانه مدارانه به آنها را رقم زده است و تجلّی این نماد در کلّیّات اشعار شوکت بخارایی ...  بیشتر

5. صناعات پردازی آوایی بدیعی شعر گلچین گیلانی

علی اکبر شوبکلایی؛ ابراهیم ابراهیمتبار؛ محمد فیروزی بندپی

دوره 16، شماره 43 ، خرداد 1398، ، صفحه 131-150

چکیده
  چکیده       شعر فارسی در دورة معاصر، با تأکید بر عناصر فرمی و ساختاری، در ابعاد گوناگون و در راستای تجدّد و نوآوری، بسیار فعّال ظاهر شده و در تعامل با مکاتب ادبی غرب، به فرم خود تازگی بخشیده، و سعی در تغییر و نوزایی داشته است؛ یکی از شاخه­های این تغییر و نوزایی، در قالب نظریّة فرمالیستی قابل بحث و بررسی است، قاعده ­افزایی، ...  بیشتر

صاحب امتیاز:
دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی

مدیر مسئول:
  شهریار حسن زاده

سردبیر:
  ناصر علیزاده خیاط

مدیر داخلی:
  ناصر ناصری

دبیر تخصصی:
  ناصر علیزاده خیاط

ویراستار ادبی:
  خداویردی عباس زاده

ویراستار انگلیسی:
  منوچهر سرمد

کارشناس نشریه:
  جعفر راضی نیا

اعضای هیات تحریریه:
  ناصر علیزاده خیاط   فاطمه مدرسی   احمدرضا یلمه‌ها   عطا محمد رادمنش   علی اکبر افراسیاب پور   سجاد آیدنلو   علی دهقان   یداله بهمنی مطلق


دوره انتشار: فصلنامه

شاپا چاپی: 1735-8698

ابر واژگان